Polsko-fińska firma pomoże zaprojektować europejski system rozpoznania satelitarnego. Wzmocni to bezpieczeństwo UE

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) wybrała konsorcjum ARISE, którego liderem jest firma ICEYE, do stworzenia architektury unijnego systemu obserwacji Ziemi na potrzeby instytucji publicznych (EOGS). Przedstawiciele polsko-fińskiej firmy, która została doceniona przez szefową Komisji Europejskiej podczas ostatniego orędzia o stanie UE, podkreślają znaczenie budowania unijnych programów wsparcia w zakresie rozwoju zaawansowanych technologii. Jednym z nich jest nowy fundusz Scaleup Europe.

– Spotkanie z Komisją Europejską samo w sobie było podsumowaniem wszystkich naszych wcześniejszych spotkań. Wcześniej wykonywaliśmy różnego rodzaju prace. Bardzo mi miło, że pani przewodnicząca zdecydowała się wspomnieć o firmie jako kluczowym elemencie europejskiego bezpieczeństwa – mówi agencji Newseria Rafał Modrzewski, prezes ICEYE, podczas wrześniowej sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego.

Szefowa Komisji Europejskiej zaprosiła Rafała Modrzewskiego i Pekkę Laurilę z Finlandii, założycieli firmy ICEYE, do Parlamentu Europejskiego na orędzie o stanie Unii Europejskiej. W jego trakcie podkreśliła, że historia firmy jest w dużej mierze związana z Unią Europejską: jej założyciele poznali się podczas wymiany w ramach programu Erasmus, a pierwsze finansowanie otrzymali z programu Horyzont 2020.

– Dzisiaj jest jednym z czołowych przedsiębiorstw w dziedzinie technologii kosmicznej na świecie. Ma swoje biura w Finlandii, Polsce, Hiszpanii i Grecji. Historia ICEYE pokazuje, że Europa jest ojczyzną innowacji. I że możemy ożywić ducha przedsiębiorczości w Europie – powiedziała Ursula von der Leyen.

– Na pewno kluczowym elementem tego, co się wydarzyło, jest stworzenie funduszu Scaleup Europe Fund i inwestycje w niego firmy ICEYE. To jest jeden z tych elementów, nad którymi razem pracujemy – mówi Rafał Modrzewski.

Scaleup Europe Fund to nowy fundusz utworzony z udziałem Komisji Europejskiej, którego docelowa wartość to 5 mld euro. Inwestuje w najbardziej obiecujące europejskie spółki technologiczne na późnym etapie rozwoju, działające w takich obszarach jak technologie kosmiczne, sztuczna inteligencja, biotechnologie, robotyka i systemy autonomiczne czy też technologie kwantowe. ICEYE to pierwsza spółka wsparta przez fundusz, który współprowadził jej rundę finansowania serii F o wartości 1 mld euro. 

– Drugi element, który jest ważny i nad którym pracowaliśmy, to stworzenie odpowiednich programów w przyszłym budżecie Unii Europejskiej, które skupią się na bezpieczeństwie, zarówno w kosmosie, jak i z użyciem kosmosu do zapewnienia bezpieczeństwa na Ziemi. To jest tak zwany program EOGS, czyli Earth Observation Governmental Service – podkreśla Rafał Modrzewski.

Konsorcjum ARISE, kierowane przez ICEYE i obejmujące cały europejski łańcuch przemysłowy, będzie odpowiedzialne za przygotowanie studium architektury unijnego systemu obserwacji Ziemi na potrzeby instytucji publicznych. Studium to, realizowane w ramach inicjatywy European Resilience from Space, określi docelową koncepcję suwerennego, satelitarnego systemu rozpoznania na potrzeby europejskich użytkowników z sektora bezpieczeństwa cywilnego i obrony. Jak podkreśla współzałożyciel ICEYE, pozwoli to całościowo zdefiniować przyszłą europejską architekturę odporności i bezpieczeństwa.

– Jesteśmy w stanie dostarczyć niezbędne urządzenia do zapewnienia bezpieczeństwa, ale jeszcze nie zdecydowaliśmy, w jaki sposób i kiedy takie urządzenia powinny zostać zakupione. Kluczowe jest stworzenie odpowiednich programów, które pozwolą nam na wykonanie tego projektu. Czyli projekt musi zostać zdefiniowany, jak ma wyglądać europejska obrona kosmiczna, kto i jakiego typu spółki i urządzenia powinny wziąć udział w budowaniu takiej „kopuły” – wyjaśnia prezes ICEYE.

Wyniki studium posłużą jako podstawa do wdrożenia systemu EOGS w ramach wieloletnich ram finansowych Unii Europejskiej na lata 2028–2034. System ten stworzy możliwość zintegrowania zdolności krajowych, instytucjonalnych i komercyjnych we wspólne ramy operacyjne.

– Są dwa typy systemów: komunikacyjne – i taki program, IRIS², już istnieje – oraz program dotyczący systemów rozpoznawczych, którego jeszcze nie ma. I to jest tak największa wyrwa, jeżeli chodzi o nasze zdolności kosmiczne. Myślę, że taki program powstanie w najbliższej przyszłości. Oczywiście dzisiaj jesteśmy w roli konsultanta, czyli kogoś, kto pomaga taki program stworzyć. Mam nadzieję, że w przyszłości będziemy w roli dostarczyciela usług – zaznacza Rafał Modrzewski. – Jeżeli chodzi o wytworzenie takiego systemu, mamy dwa wyzwania: wybudowanie samych satelitów i ich wystrzelenie. Budowanie idzie nam dobrze. Jeżeli chodzi o niezależność w wystrzeleniu, czyli w dostępie do rakiet, to jest jeszcze trochę pracy do wykonania. Wiem, że jest to element dyskutowany na poziomie europejskim i bardzo dobrze. Dzisiaj chyba nie ma jeszcze powodu do bicia na alarm, ale warto się na tym skupić.

IRIS² to nowa konstelacja satelitarna Unii Europejskiej, zaprojektowana w celu zapewnienia bezpiecznej i niezawodnej łączności w całej Europie i poza nią. Pomoże chronić cyfrową niezależność Europy i zapewni rządom, służbom ratunkowym, przedsiębiorstwom i obywatelom możliwość pozostania w kontakcie, nawet w odległych obszarach lub w czasach kryzysu. System będzie obejmował 348 satelitów działających zarówno na niskiej, jak i średniej orbicie okołoziemskiej. Polska sfinansuje budowę kilkunastu satelitów na łączną kwotę 2,8 mld zł (656 mln euro), co oznacza, że będzie jednym z głównych uczestników projektu. Pierwsze satelity mają zostać wyniesione w 2029 roku.